Mikroorganisma ialah benda hidup, atau zarah virus, yang terlalu kecil untuk dilihat tanpa mikroskop. Kumpulan utama berbeza dari segi struktur, pemakanan dan kesan kepada kita.
Pelajaran ini sebahagian daripada mikroorganisma. Apabila anda boleh membandingkan kumpulan, pelajaran seterusnya, mentafsir data keadaan pertumbuhan, melihat apa yang diperlukan untuk tumbesaran.
Bagaimana keempat-empat kumpulan berbeza?
Jadual di bawah memberi ciri yang memisahkan setiap kumpulan. Semak contohnya dengan buku teks anda.
| Kumpulan | Struktur | Pemakanan | Contoh |
|---|---|---|---|
| Bakteria | Satu sel, tiada nukleus | Menyerap makanan, atau membuat sendiri | Lactobacillus |
| Kulat | Sel bernukleus dengan dinding sel | Menyerap makanan daripada bahan mati atau hidup | Yis, kulat kapang |
| Protozoa | Satu sel bernukleus, tiada dinding sel | Mengambil makanan | Amoeba, Plasmodium |
| Virus | Bukan sel: bahan genetik dalam salutan protein | Tiada; membiak di dalam sel perumah | Virus influenza |
Ciri yang memisahkan virus ialah keperluannya kepada sel perumah. Setiap kumpulan lain dalam jadual mempunyai sel sendiri.
Contoh kerja: membandingkan dua kumpulan
Soalan: Bandingkan protozoa dengan bakteria. Berikan dua persamaan dan satu perbezaan.
Langkah 1: cari ciri yang sama. Kedua-duanya ialah organisma satu sel. Kedua-duanya juga terlalu kecil untuk dilihat tanpa mikroskop.
Langkah 2: cari perbezaan. Protozoa mempunyai nukleus, manakala bakteria tidak mempunyainya.
Langkah 3: tulis dalam ayat dua sisi. Gunakan “manakala” atau “tetapi” supaya setiap pernyataan meliputi kedua-dua kumpulan.
Jawapan penuh: “Protozoa dan bakteria ialah organisma satu sel. Protozoa mempunyai nukleus, manakala bakteria tiada nukleus.”
Apa kesilapan yang menghilangkan markah?
Kesilapan biasa ialah menerangkan satu kumpulan dan tidak menyebut yang satu lagi. “Bakteria tiada nukleus” bukan perbandingan, kerana pembaca tidak tahu apa yang ada pada kulat.
| Salah | Betul |
|---|---|
| Bakteria sangat kecil | Sel bakteria lebih kecil daripada sel kulat |
| Virus menyebabkan penyakit | Virus tiada sel, tetapi bakteria ialah sel tunggal |
| Kulat tumbuh pada roti | Kulat mempunyai nukleus, manakala bakteria tiada nukleus |
Jawapan perbandingan sentiasa memegang kedua-dua sisi dalam satu ayat, disambung dengan “manakala”, “tetapi” atau “sedangkan”.
Bagaimana mengaitkan kumpulan dengan situasi sebenar?
Satu dapur boleh menunjukkan keempat-empat kumpulan. Yis menaikkan doh, bakteria memasamkan susu, kulat kapang merosakkan roti lama, dan virus boleh berpindah antara orang melalui bersin.
Gunakan situasi sebenar untuk mengingat setiap kumpulan. Makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) membantu dengan soalan data tentang pertumbuhan pada pelajaran seterusnya.
Semak sendiri
Nyatakan satu perbezaan struktur antara virus dengan bakteria, dan terangkan mengapa virus memerlukan sel perumah.
Jawapan
Bakteria ialah satu sel, manakala virus bukan sel. Virus hanyalah bahan genetik dalam salutan protein.
Virus tiada jentera sel sendiri, jadi ia hanya boleh membiak dengan menggunakan jentera sel perumah.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Keadaan pertumbuhan menerangkan mengapa mikroorganisma merosakkan makanan di satu tempat tetapi tidak di tempat lain. Teruskan dengan mentafsir data keadaan pertumbuhan, kemudian uji keempat-empat pelajaran dalam set latihan mikroorganisma.
Untuk membandingkan kumpulan bersama guru, lihat tuisyen Sains dalam talian secara satu lawan satu.