Untuk membincangkan tanggungjawab, nyatakan siapa yang bertindak, apa yang dilakukan dan apa kesannya. Tiga unsur ini mengubah nasihat menjadi huraian.
Pelajaran ini sebahagian daripada latihan penulisan berasaskan tema. Ia menggunakan kaedah yang sama dengan membina isi asli tentang pendidikan dan kemahiran.
Apakah jadual pelaku, tindakan dan kesan?
Jadual ini mempunyai tiga lajur. Tulis satu pelaku, satu tindakan yang boleh dilihat dan satu kesan yang mengikutinya.
Jika mana-mana lajur kosong, isi anda belum lengkap. Isi yang lengkap boleh terus ditukar kepada perenggan.
Contoh: tanggungjawab masyarakat
Tugasan: “Tanggungjawab jiran dalam menjaga keselamatan taman perumahan.”
| Pelaku | Tindakan | Kesan |
|---|---|---|
| Jiran | Menyimpan nombor telefon jiran sebelah | Boleh dihubungi ketika kecemasan |
| Jawatankuasa taman | Memasang lampu di lorong gelap | Kawasan lebih selamat pada waktu malam |
| Penduduk | Melaporkan kenderaan yang mencurigakan | Polis dapat bertindak lebih awal |
Perenggan yang dihasilkan: Jiran yang menyimpan nombor telefon jiran sebelah dapat menghubungi mereka dengan segera apabila berlaku kecemasan. Jawatankuasa taman juga memasang lampu di lorong gelap supaya kawasan itu lebih selamat pada waktu malam.
Kesilapan yang lazim
Pelajar menulis: “Jiran hendaklah bertanggungjawab menjaga keselamatan taman dan semua penduduk perlu bekerjasama.” Ayat ini tidak salah, tetapi ia tidak menyatakan tindakan atau kesan.
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Pelaku | “Semua penduduk” | “Jiran sebelah rumah” |
| Tindakan | “Bekerjasama” | “Menyimpan nombor telefon” |
| Kesan | Tiada | “Boleh dihubungi ketika kecemasan” |
| Hasil | Nasihat | Huraian |
Kata “bekerjasama” terlalu luas untuk dibayangkan. Gantikan dengan sesuatu yang boleh dilihat atau didengar.
Apabila tema ialah keluarga
Tanggungjawab keluarga boleh dilihat dari dua arah: apa yang ibu bapa lakukan untuk anak, dan apa yang anak lakukan untuk keluarga. Pilih satu arah sahaja dalam satu perenggan.
Contohnya, arah anak: seorang pelajar mengemas dapur selepas makan malam supaya ibunya boleh berehat. Tindakan itu nyata, kecil dan kesannya jelas.
Semak sendiri
Bina satu baris jadual (pelaku, tindakan, kesan) dan tulis satu ayat perenggan untuk tugasan: “Peranan anak dalam membantu keluarga.”
Jawapan
Satu baris: pelaku = anak sulung, tindakan = menghantar adik ke sekolah pada pagi hari, kesan = ibu dapat menyediakan sarapan tanpa tergesa-gesa.
Ayat: Anak sulung yang menghantar adik ke sekolah pada pagi hari membolehkan ibu menyediakan sarapan tanpa tergesa-gesa. Jawapan anda boleh berbeza. Semak bahawa pelaku, tindakan dan kesan semuanya ada dalam ayat itu.
Langkah seterusnya
Untuk mencuba sudut berbeza, lihat menulis tentang pilihan alam sekitar tanpa slogan. Kemudian cuba latihan penulisan berasaskan tema.
Gunakan alat log kesilapan dan semakan ralat kertas untuk mencatat ralat karangan. Jika anda mahu guru menyemak perenggan anda, lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian.