Karangan alam sekitar yang kuat menghuraikan pilihan harian yang nyata. Slogan seperti “jagalah bumi” tidak memberi pembaca sesuatu untuk dibayangkan.
Pelajaran ini sebahagian daripada latihan penulisan berasaskan tema. Ia menggunakan jadual yang sama dengan membincangkan tanggungjawab masyarakat dan keluarga.
Bagaimana menukar slogan kepada pilihan nyata?
Ambil ayat slogan dan tanya tiga soalan: siapa yang bertindak? Apa yang dilakukan? Di mana atau bilakah ia berlaku?
Jawapan kepada tiga soalan ini menukar ayat umum menjadi ayat yang boleh dibayangkan. Jika anda tidak dapat menjawab satu soalan, ayat itu masih slogan.
Contoh: dua perenggan
Tugasan: “Langkah mengurangkan penggunaan plastik di sekolah.”
Perenggan berslogan: “Kita mesti bersama-sama mengurangkan penggunaan plastik demi masa depan bumi kita. Setiap orang mempunyai tanggungjawab untuk menjaga alam sekitar.” Tiada siapa, apa atau di mana.
Perenggan nyata: Pengurus kantin sekolah boleh menggantikan bungkusan plastik dengan bekas makanan yang boleh dibasuh semula. Pelajar yang membawa botol air sendiri pula tidak lagi membeli minuman dalam botol sekali pakai, dan tong sampah kantin menjadi lebih ringan. Pelaku, tindakan dan tempat semuanya jelas.
Kesilapan yang lazim
Pelajar menyangka semakin panjang ayat seruan, semakin kuat hujahnya. Mereka menulis: “Marilah kita semua bersatu padu bekerjasama untuk memelihara dan memulihara alam sekitar yang indah ini.”
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Pelaku | “kita semua” | “pengurus kantin” |
| Tindakan | “memelihara dan memulihara” | “menggantikan plastik dengan bekas” |
| Tempat | Tiada | “di kantin sekolah” |
| Kesan | “alam sekitar yang indah” | “tong sampah lebih ringan” |
Ayat panjang tanpa butiran hanya memakan ruang. Ayat pendek dengan butiran nyata lebih meyakinkan.
Apabila tugasan meminta cadangan
Soalan “Cadangkan langkah…” meminta tindakan. Setiap cadangan perlu mempunyai pelaku yang jelas dan satu kesan yang masuk akal.
Jangan cadangkan sesuatu yang besar dan tidak boleh dilakukan pelajar, seperti “menutup semua kilang”. Cadangkan sesuatu yang boleh dilihat dalam komuniti anda, seperti sudut kitar semula di dewan.
Semak sendiri
Tulis semula slogan ini sebagai satu ayat yang nyata: “Kita mesti menjimatkan tenaga untuk masa depan.”
Jawapan
Satu versi: Pelajar yang mematikan kipas dan lampu sebelum keluar dari makmal dapat mengurangkan penggunaan elektrik sekolah.
Pelaku ialah pelajar, tindakan ialah mematikan kipas dan lampu, tempat ialah makmal dan kesan ialah penggunaan elektrik berkurang. Jawapan anda boleh berbeza, tetapi semak bahawa empat unsur itu ada.
Langkah seterusnya
Untuk mencuba sudut berbeza, lihat menulis tentang teknologi dengan contoh konkrit. Kemudian cuba latihan penulisan berasaskan tema.
Gunakan pembina pelan karangan BM (Bahasa Inggeris) untuk menyusun pilihan anda. Jika anda mahu seorang guru menyemak, lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian.