Untuk mencari kesalahan dalam petikan, semak setiap ayat dengan soalan yang sama, bukan menunggu kesalahan itu muncul sendiri. Pelajaran ini memberi tiga soalan yang boleh anda tanya pada setiap ayat.
Pelajaran ini ialah sebahagian daripada penyuntingan bahasa dalam SPM Bahasa Melayu. Pelajaran seterusnya ialah membetulkan ejaan dan tanda baca tanpa suntingan berlebihan.
Apakah tiga soalan untuk mengesan kesalahan tatabahasa?
Baca satu ayat, kemudian tanya tiga soalan yang sama. Tandakan ayat itu sebaik sahaja satu soalan menimbulkan keraguan.
- Adakah kata jamak diganda dua kali? Perkataan seperti semua, para, beberapa dan setiap sudah menunjukkan bilangan, jadi kata nama selepasnya tidak perlu digandakan.
- Adakah dua kata hubung membawa maksud yang sama? Dua perkataan yang kedua-duanya menunjukkan pertentangan tidak boleh berada dalam satu klausa.
- Adakah kata sendi sesuai dengan perkataan selepasnya? Tanya sama ada perkataan itu menunjukkan tempat, arah pergerakan atau orang yang menerima.
Contoh berpandu: satu petikan pendek
Petikan ini asli dan mengandungi tiga kesalahan.
Pengarah kem memaklumkan bahawa semua peserta-peserta perlu tiba sebelum pukul tujuh. Walaupun jalan raya sesak, tetapi bas tiba tepat pada masanya. Para peserta terus berjalan di dewan makan.
| Ayat | Soalan | Dapatan | Pembetulan |
|---|---|---|---|
| 1 | Jamak berganda | “semua” sudah menunjukkan jumlah, jadi “peserta-peserta” berlebihan | semua peserta |
| 2 | Kata hubung | “Walaupun” dan “tetapi” sama-sama menunjukkan pertentangan | Walaupun jalan raya sesak, bas tiba… |
| 3 | Kata sendi | “berjalan” menunjukkan pergerakan, bukan kedudukan | berjalan ke dewan makan |
Ayat pertama hanya ada satu kesalahan, iaitu pada “peserta-peserta”. Bahagian “Pengarah kem memaklumkan bahawa” lulus ketiga-tiga soalan, jadi dibiarkan.
Petikan yang dibetulkan: “Pengarah kem memaklumkan bahawa semua peserta perlu tiba sebelum pukul tujuh. Walaupun jalan raya sesak, bas tiba tepat pada masanya. Para peserta terus berjalan ke dewan makan.”
Kesilapan yang menyebabkan hilang markah
Pelajar yang teliti mungkin menukar “memaklumkan” kepada “telah memaklumkan” kerana merasakan ayat itu belum lengkap. Ayat asal sudah betul, jadi perubahan itu tidak mendapat markah.
Peraturannya mudah: ubah ayat hanya apabila salah satu daripada tiga soalan menemui kesalahan. Ayat yang lulus dibiarkan, walaupun anda akan menulisnya dengan cara lain.
Semak sendiri
Cari dua kesalahan dalam petikan ini dan betulkan setiap satu.
Setiap pelajar-pelajar perlu membawa kad pengenalan. Walaupun hujan, tetapi kem tetap diadakan.
Jawapan
“Setiap” sudah bermaksud tiap-tiap seorang, jadi “pelajar-pelajar” berlebihan. Pembetulannya ialah Setiap pelajar perlu membawa kad pengenalan.
“Walaupun” dan “tetapi” sama-sama menunjukkan pertentangan. Buang “tetapi”: Walaupun hujan, kem tetap diadakan.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya
Teruskan dengan membetulkan ejaan dan tanda baca tanpa suntingan berlebihan, kemudian catat kesilapan anda dalam log kesilapan dan semakan kertas.
Jika anda mahu seorang guru melihat cara anda membaca petikan, lihat tuisyen Bahasa Melayu dalam talian satu lawan satu.