Penerangan yang baik bagi sesuatu pembetulan mempunyai tiga bahagian: apa yang salah, peraturan yang meliputinya dan sebab peraturan itu terpakai pada ayat ini. Pelajaran ini melatih kerangka itu menggunakan ralat “dari” dan “daripada”.
Pelajaran ini ialah sebahagian daripada penyuntingan bahasa. Untuk latihan lanjut menulis sebab bagi pembetulan bahasa Melayu, lihat menerangkan pembetulan bahasa Melayu.
Apa yang menjadikan penerangan kuat?
Penerangan yang kuat khusus untuk ayat di hadapan anda. Ia menamakan istilah tatabahasa, menyatakan peraturan dengan ringkas dan menunjuk perkataan yang berkaitan.
Penerangan yang lemah boleh ditampal pada sebarang ayat. “Bunyinya lebih baik” dan “ia bentuk yang betul” ialah contohnya.
Contoh: dua ayat, dua peraturan
Ayat ini asli.
Buku itu dipinjam dari pustakawan. Mereka baru pulang daripada pasar.
Langkah 1: ralat. Dalam ayat pertama, sumbernya ialah seorang manusia, tetapi “dari” digunakan. Dalam ayat kedua, sumbernya ialah tempat, tetapi “daripada” digunakan.
Langkah 2: peraturan. “Dari” digunakan untuk tempat dan masa. “Daripada” digunakan apabila sumbernya orang, benda atau perkara abstrak.
Langkah 3: kaitkan dengan ayat. Dalam ayat pertama, “pustakawan” ialah orang, jadi “daripada”. Dalam ayat kedua, “pasar” ialah tempat, jadi “dari”.
Pembetulan ialah: Buku itu dipinjam daripada pustakawan. Mereka baru pulang dari pasar.
Penerangan bertulis berbunyi: “Pustakawan ialah orang, jadi sumber memerlukan ‘daripada’, sementara pasar ialah tempat dan memerlukan ‘dari’.”
Kesilapan yang merugikan markah
Jawapan yang lemah berbunyi: “Saya menukar ‘dari pustakawan’ kerana bunyinya lebih baik.” Pemeriksa tidak dapat memberi markah kerana sebab itu boleh digunakan untuk sebarang perubahan.
Jadual ini menunjukkan perbezaannya.
| Sebab yang lemah | Sebab berasaskan peraturan |
|---|---|
| Bunyinya lebih baik | “Pustakawan” ialah orang, jadi sumbernya memerlukan “daripada” |
| Itu bentuk yang betul | “Dari” digunakan untuk tempat dan masa, dan “pasar” ialah tempat |
| Yang asal salah | Yang asal menggunakan kata sendi tempat untuk sumber yang berupa orang |
Semak sendiri
Betulkan ayat ini dan tulis penerangan satu ayat.
Hadiah itu diterima dari pengetua.
Jawapan
Ayat yang dibetulkan ialah Hadiah itu diterima daripada pengetua.
Penerangan penuh: “Pengetua ialah orang yang menjadi sumber, jadi kata sendi yang betul ialah ‘daripada’. ‘Dari’ hanya digunakan untuk tempat dan masa.”
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Seterusnya, belajar membezakan ralat daripada pilihan gaya dalam membezakan ralat bahasa daripada pilihan gaya yang sah. Catat peraturan yang anda lupa dalam log kesilapan dan semakan ralat kertas.
Jika anda mahu berlatih menulis sebab bersama seorang guru, lihat tuisyen Bahasa Melayu dalam talian satu lawan satu.