Sesuatu contoh menyokong isi apabila pembaca dapat melihat isi itu berlaku di dalam contoh. Pelajaran ini memberi ujian untuk membezakan contoh yang menyokong daripada contoh yang sekadar menyentuh tema.
Ini pelajaran kedua dalam daripada rancangan kabur kepada hujah relevan. Pelajaran pertama ialah menulis semula isi umum supaya menamakan pihak dan tindakan.
Bagaimana saya menguji sesuatu contoh?
Gunakan ujian tunjukkan-isi. Tutup ayat isi dan baca contoh sahaja. Bolehkah pembaca meneka isi itu daripada contoh?
Jika boleh, contoh itu menunjukkan isi. Jika pembaca akan meneka isi lain, contoh itu berkaitan dengan tema tetapi tidak dengan isi ini.
Contoh kerja: tiga calon
Isinya: Kerjasama jiran menjadikan kawasan perumahan lebih selamat.
| Contoh calon | Ujian tunjukkan-isi | Keputusan |
|---|---|---|
| Kawasan perumahan terdapat di seluruh negara. | Menunjukkan kewujudan perumahan, bukan keselamatan | Terlalu umum |
| Penduduk Lorong 5 bergilir meronda pada waktu malam, dan kes kehilangan motosikal di situ berhenti. | Menunjukkan jiran bekerjasama dan keselamatan bertambah | Menyokong isi |
| Kadar sewa rumah di bandar meningkat setiap tahun. | Menunjukkan perumahan, tiada kerjasama atau keselamatan | Hanya menyentuh tema |
Contoh kedua menang kerana perkataan bergilir meronda memaparkan kerjasama dan perkataan berhenti menunjukkan hasil keselamatan. Contoh ketiga benar tetapi tidak membuktikan isi ini.
Membaiki contoh yang benar tetapi lemah
Andaikan anda gemar contoh kenaikan sewa. Simpan contoh itu dan ubah sudutnya supaya membuktikan isi:
Apabila sewa rumah naik, penghuni sebuah blok pangsapuri berkongsi kos pengawal keselamatan dan mengatur giliran menjaga pintu pagar supaya rumah mereka tetap terjaga.
Contoh yang dibaiki mengekalkan latar sewa yang mahal, lalu menambah tindakan berkongsi tugas. Pembaca kini dapat melihat isi tanpa perlu diberitahu.
Kesilapan: menyebut nama besar
Kesilapan lazim ialah menyebut nama atau peristiwa terkenal kerana kedengaran hebat. Seperti yang dilakukan oleh pemimpin dunia pada abad lalu… Mungkin benar, tetapi jika perenggan itu tentang jiran, contoh itu milik isi lain.
Pembetulannya ialah menyamakan skala. Isi tentang jiran memerlukan contoh tentang jiran, bukan tentang sebuah negara.
Menerangkan contoh
Selepas contoh, tambah satu ayat yang mengaitkannya semula: Melalui giliran ini, setiap penduduk belajar bahawa keselamatan ialah tanggungjawab bersama. Ayat penghubung itu melengkapkan pembuktian.
Meja semakan dakwaan dan bukti (Bahasa Inggeris) menyediakan ruang untuk isi, contoh dan ayat penghubung, supaya anda dapat melihat sama ada ketiga-tiganya ada.
Semakan kendiri
Isinya ialah Membaca akhbar meluaskan pengetahuan am pelajar. Contoh manakah yang terbaik?
- (a) Akhbar dijual di kedai runcit.
- (b) Seorang pelajar tahu tentang perubahan cuaca dunia selepas membaca ruangan sains akhbar setiap pagi.
- (c) Akhbar pertama diterbitkan pada zaman dahulu.
Jawapan
(b). Contoh itu menunjukkan seorang pelajar memperoleh pengetahuan melalui membaca akhbar, iaitu isi yang dinyatakan. Pilihan (a) dan (c) ialah fakta tentang akhbar, tetapi tidak menunjukkan kesan kepada pengetahuan am.
Langkah seterusnya
Teruskan dengan menggantikan slogan berulang dengan penerangan sebab dan akibat, kemudian latihan bersepadu.
Jika anda mahu guru menguji contoh dalam draf anda, lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian.