Pilih laras daripada dua fakta: siapa yang akan membaca, dan bentuk apa yang dinamakan tugasan. Kemudian kekalkan laras itu dari baris pertama hingga akhir.
Pelajaran ini membuka bahagian bentuk dan laras karangan. Ia menyokong sambungan dalam menyambung perenggan dengan penanda wacana, kerana sambungan itu mesti sepadan dengan laras.
Bagaimana saya memutuskan?
Jawab dua soalan sebelum menulis.
- Siapa pembacanya? Pengetua, pegawai atau orang ramai memerlukan Bahasa Melayu rasmi. Rakan atau adik-beradik membenarkan laras santai.
- Bentuk apakah yang dinamakan tugasan? Laporan, ucapan dan surat rasmi ialah rasmi. Diari atau mesej ringkas boleh santai.
Apabila kedua-dua soalan menunjuk kepada rasmi, tulis rasmi sepanjang karangan. Apabila tugasan tiada petunjuk, rasmi ialah pilihan yang lebih selamat.
Apa yang berubah antara laras?
Perubahan berlaku pada pilihan kata dan bentuk ayat.
| Ciri | Rasmi | Tidak rasmi |
|---|---|---|
| Saya | saya | aku |
| Tidak | tidak | tak |
| Hendak | hendak, ingin | nak |
| Sudah | sudah, telah | dah |
| Kerana | kerana | sebab |
| Di | di | kat |
| Ayat | lengkap, ada subjek dan predikat | boleh pendek atau tanpa subjek |
| Partikel | dielakkan | lah, kan, ke |
Contoh tulis semula
Berikut mesej tidak rasmi yang asli.
Aku tak dapat join latihan debat petang ni sebab kena jaga adik kat rumah, cikgu.
Tulis semula secara rasmi dengan maksud yang sama.
Saya tidak dapat menyertai latihan debat petang ini kerana perlu menjaga adik di rumah, cikgu.
Semak perubahan satu persatu: “aku” menjadi “saya”, “tak” menjadi “tidak”, “join” menjadi “menyertai”, “ni” menjadi “ini”, “sebab” menjadi “kerana”, “kena” menjadi “perlu”, dan “kat” menjadi “di”. Setiap fakta masih ada.
Kesilapan yang merosakkan laras
Kesilapan lazim ialah satu perkataan lisan dalam tulisan yang selebihnya rasmi. Bandingkan.
| Ayat | Masalah |
|---|---|
| Saya tidak dapat hadir kerana demam. | Rasmi dan konsisten |
| Saya tak dapat hadir kerana demam. | “Tak” tidak rasmi dalam ayat rasmi |
| Saya tidak dapat hadir sebab demam lah. | “Sebab” dan “lah” terselit |
Pemeriksa yang membaca dengan pantas boleh menganggap satu tergelincir sebagai cuai. Baca setiap baris sekali untuk laras selepas siap menulis.
Semak diri
Tulis semula ayat ini dalam Bahasa Melayu rasmi untuk surat kepada pengetua: “Kami nak minta kebenaran buat jualan kuih kat dewan sekolah hari Jumaat ni.”
Jawapan
Kami ingin memohon kebenaran untuk mengadakan jualan kuih di dewan sekolah pada hari Jumaat ini.
“Nak minta” menjadi “ingin memohon”, “buat” menjadi “mengadakan”, “kat” menjadi “di”, dan “ni” menjadi “ini”. Kata “pada” ditambah sebelum hari supaya ayat lengkap. Maksud dan fakta tidak berubah.
Apa yang dipelajari seterusnya
Pelajaran seterusnya, mengembangkan naratif dengan urutan yang jelas, menunjukkan cara dialog dan penceritaan hidup bersama tanpa merosakkan laras. Untuk berlatih memilih kata, cuba alat latihan perbezaan tatabahasa BM (Bahasa Inggeris).
Seorang guru dalam tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian boleh menandakan peralihan laras dalam tulisan anda. Pembina pelan karangan BM (Bahasa Inggeris) membantu anda mencatat khalayak dan bentuk sebelum menulis.