Lapan soalan ini ditulis khas untuk latihan dan meningkat daripada menamakan kepada menilai. Tulis jawapan anda di atas kertas dahulu, kemudian buka jawapan model.
Soalan-soalan ini mengikut pelajaran dalam kimia dalam konteks kesihatan. Untuk set berkaitan yang menumpu pada data, lihat soalan latihan bertema kesihatan.
Soalan 1 hingga 4: kategori dan dakwaan
Soalan 1. Sebuah tablet antasid rekaan mengandungi magnesium hidroksida. Nyatakan jenis tindak balas antara tablet dengan asid perut, dan namakan jenis bahan yang terbentuk selain air.
Jawapan
Ia tindak balas peneutralan. Hasil lain ialah garam, di sini magnesium klorida, kerana asid perut ialah asid hidroklorik.
Ini menghuraikan kimianya sahaja. Ia tidak menyatakan bila sesiapa patut mengambil tablet.
Soalan 2. Pasangkan setiap kategori dengan fungsi umumnya: analgesik, antibiotik, antasid. Fungsi: (i) mengurangkan keasidan, (ii) melegakan sakit, (iii) bertindak ke atas bakteria.
Jawapan
Analgesik sepadan dengan (ii).
Antibiotik sepadan dengan (iii).
Antasid sepadan dengan (i).
Antibiotik bertindak ke atas bakteria, maka ia tidak bertindak ke atas virus. Satu baris itu ialah markah yang lazim dalam topik ini.
Soalan 3. Sebuah iklan berkata, “Saintis suka gel ini, jadi ia berkesan.” Kenal pasti kelemahan dakwaan itu.
Jawapan
“Saintis suka gel ini” ialah pendapat tanpa data. Tiada ujian, tiada kumpulan perbandingan dan tiada ukuran.
Dakwaan yang lebih kukuh akan menamakan apa yang diukur, berapa sampel digunakan dan sama ada ujian diulang.
Soalan 4. Tabung A berisi larutan seakan air liur dirawat dengan satu produk dan pH-nya naik daripada 5 kepada 7, manakala tabung B tanpa rawatan kekal pada pH 5. Nyatakan apa yang ditunjukkan dan satu perkara yang tidak ditunjukkan.
Jawapan
Ia menunjukkan produk menaikkan pH dalam ujian ini, kerana tabung B ialah kawalan. Ia tidak menunjukkan produk mencegah sebarang masalah kesihatan, kerana hanya pH diukur dalam tabung uji.
Soalan 5 hingga 8: label dan had
Soalan 5. Label minuman rekaan menulis: Tenaga 180 kJ per 100 ml; Gula 9 g per 100 ml; saiz botol 350 ml. Hitung jumlah gula dalam satu botol penuh.
Jawapan
350 ÷ 100 = 3.5 hidangan 100 ml. Gula = 3.5 × 9 = 31.5 g.
Kesilapan lazim ialah membaca 9 g sebagai jumlah dalam satu botol. Semak lajur unit sebelum mengira.
Soalan 6. Label dalam Soalan 5 menulis “Rendah lemak”, dengan 0.3 g lemak per 100 ml. Adakah itu cukup untuk menyebut minuman ini sihat? Beri satu sebab.
Jawapan
Tidak. Lemak hanyalah satu nutrien, dan label yang sama menunjukkan 31.5 g gula dalam satu botol. Satu baris yang menguntungkan tidak menggambarkan keseluruhan produk.
Jawapan ini tentang membaca label sepenuhnya, bukan tentang apa yang patut diminum seseorang.
Soalan 7. Eksperimen bilik darjah menunjukkan larutan vitamin C menyahwarnakan pewarna biru lebih cepat daripada air biasa. Seorang pelajar menyimpulkan, “Vitamin C menyembuhkan selesema.” Betulkan kesimpulan itu.
Jawapan
Ujian menunjukkan vitamin C bertindak balas dengan pewarna. Pewarna dalam bikar bukan badan, dan perubahan warna tidak mengatakan apa-apa tentang selesema.
Kesimpulan betul: vitamin C bertindak balas dengan pewarna di bawah syarat ujian ini.
Soalan 8. Berikan dua sebab satu contoh bilik darjah tidak boleh digunakan untuk menentukan bagaimana ubat sebenar berfungsi dalam badan.
Jawapan
Mana-mana dua: contoh bilik darjah menggunakan bahan ringkas dan tulen; ia mengabaikan bahan kimia lain dalam badan; ia model yang meninggalkan dos, masa dan perbezaan antara individu; dan biasanya hanya satu ujian, bukan banyak ulangan.
Jika anda tersilap, ke mana seterusnya?
Soalan 3 dan 4 merujuk kepada membezakan bukti saintifik daripada dakwaan pemasaran. Soalan 5 dan 6 merujuk kepada membaca maklumat produk secara kritis.
Soalan 7 dan 8 merujuk kepada mengenal pasti had contoh bilik darjah. Catat setiap kesilapan dalam log kesilapan dan semakan ralat kertas, dan lihat tuisyen Sains dalam talian satu-lawan-satu jika jenis kesilapan yang sama berulang.