Untuk menjelaskan satu tindak balas, namakan cabaran, nyatakan apa yang dilakukan, terangkan mengapa tindakan itu sesuai, dan tunjuk bukti. Ayat “mengapa sesuai” yang menukar nama menjadi penjelasan.
Pelajaran ini menyusuli mengelompokkan cabaran. Untuk kaedah bukti secara am, lihat menggunakan bukti dalam jawapan KBAT.
Apakah kerangka empat bahagian?
Gunakan turutan ini bagi setiap cabaran.
- Cabaran: apakah masalahnya.
- Tindak balas: apa yang dilakukan untuk mengatasinya.
- Sebab: mengapa tindakan itu sesuai dengan masalah.
- Bukti: dasar, perjanjian atau catatan bernama yang menunjukkan ia berlaku.
Empat ayat pendek sudah cukup bagi setiap isi dalam esei.
Contoh kerja: Peristiwa 13 Mei dan Rukun Negara
Kes ini ialah sejarah sebenar daripada sukatan Tingkatan 5. Peristiwa 13 Mei 1969 ialah rusuhan kaum di Kuala Lumpur selepas pilihan raya umum 1969. 1
- Cabaran: hubungan antara kaum tegang, maka perpaduan negara terjejas.
- Tindak balas: Rukun Negara diisytiharkan pada 31 Ogos 1970. 2
- Sebab: perpaduan memerlukan satu set prinsip yang dikongsi semua kaum, dan Rukun Negara menyediakannya.
- Bukti: teks Rukun Negara yang menyenaraikan lima prinsip, termasuk Keluhuran Perlembagaan dan Kesopanan dan Kesusilaan.
Perhatikan bahawa sebab merujuk kembali kepada punca dalam cabaran. Tindak balas dinilai berdasarkan keperluan dan bukan secara berasingan.
Tindak balas yang dinamakan berbanding yang dijelaskan
| Jawapan | Mutu |
|---|---|
| “Kerajaan mengisytiharkan Rukun Negara.” | Hanya menamakan tindak balas |
| “Kerajaan mengisytiharkan Rukun Negara kerana perpaduan memerlukan prinsip bersama, dan teksnya menyenaraikan lima prinsip itu.” | Menamakan, memadankan keperluan dan memetik bukti |
Jawapan kedua tiga kali ganda lebih panjang, tetapi setiap klausa tambahan ada gunanya.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah mengaitkan tindak balas yang terkenal dengan cabaran yang salah. Jika tindakan itu menyelesaikan masalah ekonomi, jangan jadikannya jawapan kepada masalah keselamatan.
Kesilapan kedua ialah meninggalkan sebab. Menulis “satu pelan diperkenalkan” tanpa menyatakan mengapa ia sesuai membiarkan penjelasan tidak lengkap.
Semak sendiri
Kes sebenar: Indonesia melancarkan Konfrontasi terhadap pembentukan Malaysia, dan perjanjian damai ditandatangani di Bangkok pada Ogos 1966. 3 Tulis kerangka empat bahagian.
Jawapan
Cabaran: Konfrontasi Indonesia mengancam keselamatan dan kedaulatan Malaysia yang baharu dibentuk.
Tindak balas: Malaysia berunding dengan Indonesia sehingga perjanjian damai ditandatangani pada 1966.
Sebab: rundingan menamatkan punca ketegangan secara aman, iaitu penentangan Indonesia terhadap pembentukan Malaysia.
Bukti: teks perjanjian damai 1966 yang merekodkan penamatan Konfrontasi.
Apa yang perlu dipelajari seterusnya?
Teruskan dengan kesan jangka pendek dan jangka panjang. Perancang bukti-ke-penjelasan (Bahasa Inggeris) mengikut kerangka yang sama.
Untuk sokongan guru, lihat tuisyen Sejarah dalam talian satu lawan satu.