Untuk membandingkan pilihan tenaga, nyatakan kriteria, gunakan permintaan tenaga yang sama untuk setiap pilihan, kemudian hitung dengan nilai yang diberi. Selepas itu, pilih jawapan dan nyatakan had pilihan itu.
Pelajaran ini sebahagian daripada teknologi hijau SPM Sains. Ia membina di atas mengelaskan aplikasi teknologi hijau, kerana setiap pilihan mempunyai tujuan.
Apa yang perlu dilakukan sebelum mengira?
Tulis kriteria dan andaian dahulu. Tanpa keduanya, nombor boleh digunakan untuk menyokong mana-mana pilihan.
- Nyatakan kriteria, misalnya pelepasan paling rendah semasa beroperasi.
- Nyatakan andaian, misalnya permintaan yang sama sebanyak 80 kWh sehari bagi setiap pilihan.
- Pilih lajur yang sepadan dengan kriteria.
- Hitung, kemudian banding.
Contoh kerja: pilihan kuasa untuk dewan sekolah
Data di bawah ialah rekaan untuk latihan. Sebuah dewan sekolah memerlukan 80 kWh tenaga sehari. Hanya pelepasan semasa penggunaan dikira, dan permintaan sama bagi setiap pilihan.
| Pilihan | Pelepasan (kg CO₂ setiap kWh) | Kos operasi (RM setiap kWh) | Pemasangan (RM) |
|---|---|---|---|
| Penjana diesel | 0.75 | 0.85 | 6 000 |
| Elektrik grid | 0.55 | 0.40 | 0 |
| Panel solar | 0.00 | 0.05 | 56 000 |
Pelepasan sehari. Diesel: 80 × 0.75 = 60 kg. Grid: 80 × 0.55 = 44 kg. Solar: 80 × 0 = 0 kg.
Kos operasi sehari. Diesel: 80 × 0.85 = RM68. Grid: 80 × 0.40 = RM32. Solar: 80 × 0.05 = RM4.
Jika kriterianya ialah pelepasan paling rendah semasa beroperasi, solar paling baik, iaitu 60 − 0 = 60 kg lebih rendah sehari daripada diesel. Dalam 30 hari, bezanya ialah 60 × 30 = 1 800 kg.
Bagaimana pula dengan tempoh pulang modal?
Tempoh pulang modal membandingkan kos permulaan dengan penjimatan operasi berbanding pilihan semasa. Berbanding elektrik grid, solar menjimatkan RM32 − RM4 = RM28 sehari.
Tempoh pulang modal ialah 56 000 ÷ 28 = 2 000 hari, iaitu kira-kira 5.5 tahun. Ini mengandaikan permintaan yang sama setiap hari dan panel membekalkan semuanya, sesuatu yang perlu disemak oleh sekolah sebenar kerana keluaran solar berubah mengikut cuaca.
Kesimpulan yang teliti menamakan had: “Panel solar memberi pelepasan paling rendah, tetapi memerlukan kos permulaan yang tinggi dan mungkin tidak membekalkan kuasa pada waktu malam.”
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesilapan biasa ialah memilih mengikut lajur yang kelihatan paling hebat, kemudian mengabaikan kriteria. Seorang pelajar menulis “solar paling baik kerana kos operasinya hanya RM4 sehari”, sambil mengabaikan RM56 000 untuk pemasangan.
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Memilih lajur | Yang nombornya paling kecil | Yang sepadan dengan kriteria yang dinyatakan |
| Andaian | Ditinggalkan | Permintaan sama, pelepasan operasi sahaja |
| Kesimpulan | Solar paling baik | Solar paling baik bagi pelepasan operasi, dengan had |
Pembetulannya ialah membaca semula kriteria soalan selepas mengira, dan menyemak bahawa jawapan anda menjawab kriteria itu.
Semak sendiri
Dengan jadual yang sama, sebuah klinik memerlukan 40 kWh sehari. Cari pelepasan operasi sehari bagi penjana diesel dan bagi solar, dan nyatakan berapa yang dijimatkan dengan menggunakan solar.
Jawapan
Diesel: 40 × 0.75 = 30 kg. Solar: 40 × 0 = 0 kg.
Penjimatannya ialah 30 − 0 = 30 kg CO₂ sehari. Andaiannya, solar membekalkan kesemua 40 kWh dan hanya pelepasan operasi dikira.
Apa yang patut dipelajari seterusnya?
Seterusnya, lihat bagaimana pemuliharaan berkait: menerangkan pemuliharaan sumber. Untuk menilai dakwaan dengan kriteria, gunakan menilai dakwaan menggunakan kriteria yang dinyatakan.
Makmal bukti graf dan perbandingan adil (Bahasa Inggeris) memberi latihan data tambahan. Jika anda mahu guru menyemak langkah kiraan anda, lihat tuisyen Sains dalam talian satu lawan satu.