Dua nombor dalam simbol atom memberi tiga fakta. Nombor bawah ialah nombor proton. Nombor atas ialah nombor nukleon, dan bezanya ialah bilangan neutron.
Ini pelajaran pertama dalam unsur dan bahan SPM Sains. Pelajaran seterusnya, membandingkan unsur, sebatian dan campuran, menggunakan cara membaca yang sama.
Apa maksud setiap nombor dalam simbol?
Dalam simbol ²⁷₁₃Al, nombor atas 27 ialah nombor nukleon, iaitu jumlah proton dan neutron. Nombor bawah 13 ialah nombor proton, yang juga mengenal pasti unsur itu.
Simbol kimia Al memberitahu anda unsurnya. Nombor proton dan simbol sentiasa sepadan, maka nombor 13 ialah aluminium dalam setiap kes.
Contoh penyelesaian: satu simbol, setiap bilangan
Sebuah soalan rekaan memberi simbol ³¹₁₅P bagi atom fosforus neutral dan meminta proton, neutron, elektron serta susunan elektron.
Proton. Nombor proton ialah 15.
Neutron. 31 − 15 = 16.
Elektron. Atom itu neutral, maka elektron = proton = 15.
Susunan elektron. Isi dari dalam: 2 dalam petala pertama, 8 dalam petala kedua, baki 15 − 10 = 5 masuk petala ketiga. Susunannya 2.8.5. Nombor terakhir, 5, memberitahu fosforus berada dalam Kumpulan 15.
Semak jumlahnya: 2 + 8 + 5 = 15, sepadan dengan bilangan elektron.
Kesilapan yang menyebabkan kehilangan markah
Kesilapan biasa ialah menolak secara songsang, atau menulis nombor nukleon sebagai bilangan neutron. Seorang pelajar menulis “neutron = 31” bagi atom fosforus itu.
| Langkah | Salah | Betul |
|---|---|---|
| Bilangan neutron | 31 (nombor nukleon) | 31 − 15 = 16 |
| Semakan | Proton + neutron = 46 | 15 + 16 = 31, sepadan dengan nombor atas |
Semakannya mudah. Proton ditambah neutron mesti sama dengan nombor nukleon. Jika tidak sama, penolakan itu tersilap.
Bagaimana ini berkait dengan jadual berkala?
Nombor proton menunjukkan kedudukan unsur. Nombor terakhir dalam susunan elektron memberitahu kumpulan bagi 20 unsur pertama, dan bilangan petala memberitahu kala.
Bagi ³¹₁₅P: susunan 2.8.5 mempunyai 3 petala, maka ia berada dalam Kala 3, dan 5 elektron terluar meletakkannya dalam Kumpulan 15.
Semak diri anda
Sebuah atom rekaan mempunyai simbol ⁴⁰₂₀Ca. Nyatakan bilangan proton, neutron dan elektron, dan tulis susunan elektronnya.
Jawapan
Proton = 20. Neutron = 40 − 20 = 20. Elektron dalam atom neutral = 20.
Susunan elektron: 2 dalam petala pertama, 8 dalam petala kedua, 8 dalam petala ketiga, dan baki 2 dalam petala keempat, memberi 2.8.8.2. Semak: 2 + 8 + 8 + 2 = 20.
Apa yang dipelajari seterusnya?
Teruskan dengan membandingkan unsur, sebatian dan campuran. Untuk lebih banyak latihan simbol, gunakan alat latihan struktur atom dan kedudukan dalam jadual berkala (Bahasa Inggeris), dan catat kesilapan dalam log kesilapan.
Jika anda mahu guru melatih kemahiran ini bersama anda, lihat tuisyen Sains dalam talian satu-lawan-satu.