Untuk mengelas sesuatu bahan, petik sifat dalam jadual dan padankan setiap satu dengan kategori. Label tanpa bukti hanya mendapat sedikit markah.
Pelajaran ini sebahagian daripada unsur dan bahan dalam SPM Sains dan menggunakan semula penaakulan daripada membandingkan unsur, sebatian dan campuran.
Apa yang ditunjukkan oleh setiap sifat?
Setiap sifat memberi petunjuk tentang struktur bahan itu. Kekonduksian sebagai pepejal mencadangkan elektron bebas. Takat lebur tinggi mencadangkan daya kuat di seluruh bahan. Kekonduksian hanya apabila terlarut mencadangkan ion.
| Sifat | Mencadangkan |
|---|---|
| Mengalirkan arus sebagai pepejal | Logam |
| Takat lebur tinggi, mengalirkan arus hanya apabila lebur atau terlarut | Sebatian ionik |
| Takat lebur rendah, tidak pernah mengalirkan arus | Bahan kovalen ringkas |
| Berkilat dan boleh ditempa jadi kepingan | Logam |
Contoh penyelesaian: empat bahan rekaan
Sebuah jadual rekaan menyenaraikan empat bahan.
| Bahan | Takat lebur (°C) | Konduksi sebagai pepejal | Konduksi apabila lebur |
|---|---|---|---|
| P | 1 084 | Ya | Ya |
| Q | 801 | Tidak | Ya |
| R | 44 | Tidak | Tidak |
| S | 232 | Ya | Ya |
P. P mengalirkan arus sebagai pepejal dan takat leburnya tinggi, maka P ialah logam. Elektron bebas membawa cas.
Q. Q tidak mengalirkan arus sebagai pepejal tetapi boleh apabila lebur, dan takat leburnya tinggi, maka Q ialah sebatian ionik. Ionnya bergerak hanya apabila bebas.
R. Takat lebur 44 °C adalah rendah dan R tidak pernah mengalirkan arus, maka R ialah bahan kovalen ringkas.
S. S mengalirkan arus sebagai pepejal dan cecair, maka S ialah logam, dengan takat lebur lebih rendah daripada P.
Kesilapan yang menyebabkan kehilangan markah
Kesilapan biasa ialah mengulang label sebagai sebab. Seorang pelajar menulis, “Q ialah ionik kerana ia sebatian ionik.”
| Sebab | Jenis | Markah |
|---|---|---|
| Q ionik kerana ia sebatian ionik | Bulat, mengulang label | Tiada markah |
| Q mempunyai takat lebur 801 °C dan mengalirkan arus hanya apabila lebur | Memetik data | Dapat markah |
| Q mengalirkan arus apabila lebur kerana ionnya bebas bergerak | Memetik data dan menerangkan | Markah penuh |
Tabiat yang baik ialah meletakkan satu nombor atau satu pemerhatian daripada jadual di dalam setiap sebab.
Semak diri anda
Bahan T melebur pada 1 535 °C, berkilat dan mengalirkan arus sebagai pepejal. Bahan U melebur pada −7 °C dan tidak mengalirkan arus. Kelaskan kedua-duanya dengan sebab.
Jawapan
T ialah logam: ia mengalirkan arus sebagai pepejal, berkilat, dan mempunyai takat lebur tinggi iaitu 1 535 °C.
U ialah bahan kovalen ringkas: takat leburnya −7 °C adalah rendah dan ia tidak mengalirkan arus.
Apa yang dipelajari seterusnya?
Uji seluruh topik dengan set latihan unsur dan bahan. Makmal perbandingan graf dan bukti (Bahasa Inggeris) memberi lebih data sifat untuk dikelaskan, dan log kesilapan menjejak kesilapan yang berulang.
Jika anda mahu guru menyemak sebab anda bersama-sama, lihat tuisyen Sains dalam talian satu-lawan-satu.