Jalan dan sungai jarang lurus, maka pembaris yang diletakkan dari hujung ke hujung memberi jarak yang terlalu pendek. Laluan berliku diukur dengan membahagikannya kepada bahagian lurus yang pendek.
Pelajaran ini sebahagian daripada kluster skala, jarak dan luas pada peta topografi. Anda perlu menguasai skala jarak terlebih dahulu.
Bagaimana laluan berliku diukur?
Letakkan titik pada setiap belokan besar, dan ukur jarak lurus antara dua titik berturutan dengan pembaris. Jumlahkan semua ukuran.
Jika anda mempunyai tali atau jalur kertas, letakkan di sepanjang laluan dan ukur panjangnya. Kaedah bahagian lurus lebih mudah untuk peperiksaan kerana hanya pembaris diperlukan.
Contoh dikerjakan: jalan berliku asli
Peta berskala 1:50 000 menunjukkan jalan dari Kampung A ke Kampung B. Lima bahagian lurus diukur:
| Bahagian | Panjang pada peta |
|---|---|
| 1 | 2.5 cm |
| 2 | 3.1 cm |
| 3 | 1.8 cm |
| 4 | 2.4 cm |
| 5 | 1.4 cm |
Jumlah: 2.5 + 3.1 + 1.8 + 2.4 + 1.4 = 11.2 cm. Pada 1:50 000, 1 cm mewakili 0.5 km, maka jarak jalan ialah 11.2 × 0.5 = 5.6 km.
Bandingkan dengan garis lurus dari A ke B yang berukuran 8.0 cm: 8.0 × 0.5 = 4.0 km. Jalan itu 1.6 km lebih panjang, atau 1.4 kali garis lurus.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Kesilapan utama ialah menjawab dengan jarak garis lurus apabila soalan meminta jarak melalui jalan. Kesilapan lain ialah mengukur bahagian yang terlalu panjang, yang memotong selekoh dan menghasilkan jawapan terlalu pendek.
Bagi soalan yang meminta “jarak terus” atau “jarak garis lurus”, pembaris dari hujung ke hujung memang betul. Kata kunci soalan menentukan kaedah.
Semak sendiri
Peta berskala 1:25 000 menunjukkan sungai yang diukur dalam empat bahagian: 3.0 cm, 2.6 cm, 4.0 cm dan 1.4 cm. Hitung panjang sungai dalam km.
Jawapan
Jumlah: 3.0 + 2.6 + 4.0 + 1.4 = 11.0 cm. Pada 1:25 000, 1 cm mewakili 250 m.
Panjang: 11.0 × 250 = 2 750 m = 2.75 km. Semak: 1 cm ialah 0.25 km, dan 11.0 × 0.25 = 2.75.
Apa yang patut dipelajari seterusnya
Teruskan dengan menganggar luas tidak sekata dengan kaedah grid. Kemudian uji diri dengan latihan skala, jarak dan luas.
Jika anda mahu guru melihat cara anda membahagikan laluan, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.