Kesan yang diterangkan mempunyai tiga bahagian: isi, bukti daripada data, dan proses yang menghubungkannya. Pelajaran ini menunjukkan corak itu menggunakan data asli.
Pelajaran ini sebahagian daripada pengurusan alam sekitar. Tabiat membezakan perkara yang anda tahu daripada perkara yang ditunjukkan data diteruskan dalam mengasingkan bukti tempatan daripada dakwaan umum.
Apa coraknya?
- Isi: nyatakan kesan dalam satu klausa.
- Bukti: petik dan bandingkan angka.
- Huraian: berikan proses yang menghasilkan bukti itu.
- Kaitan: ikat perenggan kembali kepada soalan.
Kekalkan setiap perenggan sekitar tiga ayat. Pemeriksa kemudian dapat melihat setiap bahagian sekali imbas.
Contoh dikerjakan: pembersihan bakau untuk kolam
Ini contoh asli dan bukan data sebenar. Di sebuah pantai rekaan, 45 ha daripada jalur bakau seluas 150 ha dibersihkan untuk kolam udang. Data yang diberi:
| Ukuran | Bahagian utuh | Bahagian dibersihkan |
|---|---|---|
| Pengunduran garis pantai (m setahun) | 0.5 | 2.0 |
| Anak ikan setiap tarikan pukat | 50 | 20 |
Kawasan dibersihkan ialah 45 ÷ 150 = 30% daripada jalur. Pengunduran di bahagian dibersihkan ialah 2.0 ÷ 0.5 = 4 kali lebih pantas. Perbezaan ikan ialah 50 − 20 = 30, iaitu 30 ÷ 50 = 60% lebih sedikit.
Satu perenggan tentang hakisan pantai: “Pembersihan bakau meningkatkan hakisan pantai. Bahagian dibersihkan mengundur 2.0 m setahun, empat kali ganda daripada 0.5 m di bahagian utuh. Akar bakau memperlahankan tenaga ombak dan memegang mendapan, maka tanpa akar ombak menghakis pantai dengan lebih pantas. Ini menunjukkan bahawa pembersihan 30% jalur mendedahkan pantai kepada hakisan yang lebih besar.”
Isi membuka perenggan, buktinya perbandingan, huraiannya menamakan proses, dan ayat terakhir mengaitkan semula dengan soalan.
Kesilapan yang menghilangkan markah
Kesan yang disenaraikan berbunyi: “Pembersihan bakau menyebabkan hakisan, ikan berkurang dan kehilangan habitat.” Setiap item benar, tetapi semuanya label sahaja. Tiada yang menunjukkan bagaimana atau sebanyak mana.
| Disenaraikan | Diterangkan |
|---|---|
| Ikan berkurang. | Anak ikan setiap tarikan pukat turun daripada 50 kepada 20, iaitu 60% lebih sedikit, kerana akar bakau melindungi anak ikan dan tanah terbuka tidak memberi perlindungan. |
| Hakisan. | Pengunduran 2.0 m setahun berbanding 0.5 m, empat kali lebih pantas, kerana akar tidak lagi memperlahankan ombak. |
Versi yang diterangkan lebih panjang, dan setiap klausa ada tugasnya: angka menunjukkan sebanyak mana, klausa kerana menunjukkan bagaimana.
Perkataan proses yang mana patut digunakan?
Gunakan proses yang sepadan dengan aktiviti: akar memegang tanah, tajuk pokok memperlahankan hujan, tanah bencah menakung air. Jika anda tidak tahu prosesnya untuk kes itu, tulis “ini berkemungkinan” dan kekal bersama data.
Jangan tambah fakta yang tiada dalam data. Meja semakan dakwaan, bukti dan huraian (Bahasa Inggeris) membolehkan anda berlatih menambah klausa kerana kepada dakwaan yang kosong.
Semak sendiri
Data asli: sebuah cerun bukit dengan litupan pokok 80% mengalami kehilangan tanah 5 tan setiap hektar setahun. Cerun yang dibersihkan mengalami kehilangan 20 tan setiap hektar setahun. Tulis perenggan isi, bukti dan huraian tentang hakisan tanah.
Jawapan
Nisbah kehilangan tanah ialah 20 ÷ 5 = 4 kali. Perbezaannya ialah 20 − 5 = 15 tan setiap hektar setahun.
Jawapan model: “Pembersihan pokok meningkatkan hakisan tanah. Cerun dibersihkan kehilangan 20 tan setiap hektar setahun, empat kali ganda daripada 5 tan di cerun berpokok. Daun memperlahankan titisan hujan dan akar memegang tanah, maka tanah terdedah lebih mudah dihanyutkan. Pembersihan itu meningkatkan kehilangan sebanyak 15 tan setiap hektar setahun.”
Apa yang patut dipelajari seterusnya
Seterusnya, latih membaca data mentah dalam mentafsir data kerja lapangan, kemudian uji kemahiran anda dalam set latihan pengurusan alam sekitar.
Untuk guru menambah bukti dan proses pada jawapan kesan anda sendiri, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu.