Ketidaksetujuan yang berhormat mempunyai empat bahagian: iktiraf pandangan lain, nyatakan pandangan anda, beri sebab, dan akhiri dengan perkara yang boleh dijawab oleh kumpulan. Kekalkan nada yang sekata dan bahasa yang formal.
Pelajaran ini menyusul menokok isi penutur lain dalam set pertuturan berkumpulan. Langkah iktiraf adalah sama, tetapi apa yang datang selepasnya berubah.
Apa empat bahagiannya?
| Bahagian | Tujuan | Frasa BM untuk dicuba |
|---|---|---|
| Iktiraf | Menunjukkan pandangan itu didengar | “Saya faham pandangan Mira tadi” |
| Beralih | Menandakan pandangan berbeza | “namun, saya kurang bersetuju kerana…” |
| Sebab | Memberi kumpulan sesuatu untuk ditimbang | “…kerana…” |
| Buka | Menjemput jawapan | “Bagaimana pula pandangan yang lain?” |
Kata peralihan itu penting. “Namun” dan “walau bagaimanapun” bersifat formal dan tenang. “Tapi” tidak formal dan, pada permulaan jawapan, kedengaran mendadak.
Contoh kerja: penolakan dijadikan berhormat
Topik rekaan untuk pelajaran ini: patutkah guru memberi tugasan berkumpulan setiap minggu? Mira baru berkata bahawa tugasan berkumpulan mengajar pelajar bekerjasama.
Penolakan terus: “Tak betul. Kerja kumpulan cuma menyusahkan.”
Dua perkataan pertama menolak Mira tanpa melayan isinya. “Menyusahkan” ialah penghakiman tanpa sebab. Kumpulan mendengar rungutan, bukan hujah.
Ketidaksetujuan yang berhormat: “Saya faham pandangan Mira tadi, namun saya kurang bersetuju kerana tugasan berkumpulan setiap minggu sukar dijadualkan apabila ahli tinggal jauh antara satu sama lain. Bagaimana pula pandangan yang lain?”
Berikut apa yang berubah.
- “Saya faham pandangan Mira tadi” menamakan Mira dan menunjukkan isinya didengar.
- “Namun” menggantikan “tak betul” yang mendadak.
- “Kerana…” memberi sebab khusus: sukar dijadualkan apabila ahli tinggal berjauhan.
- Soalan terakhir menyerahkan giliran kepada kumpulan.
Versi yang berhormat lebih panjang satu ayat. Ia juga satu-satunya versi yang mampu mengubah fikiran sesiapa.
Apa yang patut dilakukan dengan persetujuan separa?
Anda boleh bersetuju dengan separuh daripada sesuatu isi. Katakan begini: “Saya bersetuju bahawa kerja kumpulan melatih kerjasama, tetapi pembahagian tugas yang tidak adil boleh menyebabkan sebahagian ahli terbeban.” Rakan anda tahu separuh pertama diterima, dan kumpulan nampak bantahan anda terhad dan adil.
Semakan kendiri
Farid berkata sekolah patut melarang semua gerai makanan kerana pelajar membazir wang. Anda berpendapat kantin yang terhad tidak mengapa. Tulis jawapan tiga ayat yang tidak bersetuju dengan hormat.
Jawapan
Satu jawapan yang mungkin: Saya faham pandangan Farid tadi, namun saya kurang bersetuju dengan larangan sepenuhnya kerana kantin yang dikawal menyediakan makanan sihat pada harga berpatutan. Sebagai contoh, pelajar yang tidak sempat bersarapan boleh membeli makanan di situ. Bagaimana pula pandangan yang lain?
Sebab ia berkesan: ia mengiktiraf Farid, memakai “namun”, memberi sebab dan contoh, serta berakhir dengan soalan terbuka. Ia tidak bersetuju dengan cadangan itu tanpa mengkritik Farid.
Jawapan yang lemah, “Mana boleh larang semua,” tidak formal, tiada sebab dan kedengaran menolak.
Langkah seterusnya
Pelajaran terakhir dalam kumpulan ini ialah mengimbangi sumbangan dengan mendengar, yang menjaga ketidaksetujuan anda adil kepada orang lain. Uji seluruh kumpulan pada set latihan pertuturan berkumpulan.
Dalam sesi satu lawan satu, guru boleh berperanan sebagai rakan yang anda tidak setujui dan menunjukkan perkataan yang kedengaran tajam. Lihat tuisyen Bahasa Melayu SPM satu lawan satu dalam talian jika anda mahu berlatih begitu.