Teks sastera dan teks bukan sastera boleh membicarakan perkara yang sama dengan cara berbeza. Pelajaran ini menunjukkan cara membandingkan idea yang dikongsi dan kaedah yang digunakan oleh setiap teks.
Pelajaran ini sebahagian daripada kelompok kefahaman sastera dan berpasangan dengan merancang jawapan tanpa menyalin seluruh petikan.
Apa tiga perkara yang dibandingkan?
Bandingkan idea, tujuan dan teknik. Idea ialah perkara yang dibicarakan teks. Tujuan ialah apa yang teks mahu daripada pembaca. Teknik ialah cara teks menyampaikan idea itu.
Teks sastera biasanya bekerja melalui imej dan perasaan. Teks bukan sastera biasanya bekerja melalui pernyataan jelas, arahan atau fakta.
Contoh berpandu: sajak dan poster
Kedua-dua teks ini ialah contoh asli.
Teks A (sajak): Hutan itu dahulu rimbun dan berbisik, / kini gondol dimamah mesin dan api.
Teks B (poster): Jangan bakar hutan! Kesalahan membakar hutan boleh dikenakan tindakan undang-undang.
| Perkara | Teks A | Teks B |
|---|---|---|
| Idea | Hutan yang dahulu subur kini musnah | Hutan mesti dijaga daripada dibakar |
| Tujuan | Menerbitkan rasa sesal terhadap apa yang hilang | Menghalang orang daripada membakar hutan |
| Teknik | Pertentangan “dahulu” dan “kini” serta personifikasi “berbisik” | Larangan langsung dan amaran tindakan undang-undang |
Ayat perbandingannya: “Kedua-dua teks berkait dengan nasib hutan. Teks A membuat pembaca merasai kehilangan melalui imej hutan yang berbisik, manakala Teks B memberi larangan langsung yang disertai amaran.”
Kesilapan yang menyebabkan hilang markah
Kesilapan biasa ialah menerangkan setiap teks dalam perenggan sendiri tanpa menghubungkannya. Teks A diterangkan, Teks B diterangkan, dan pemeriksa tidak melihat sebarang perbandingan.
Tulis satu ayat yang menyebut kedua-dua teks, dihubungkan oleh perkataan seperti manakala atau sedangkan. Jika perkataan itu tiada, jawapan anda mungkin hanya menyenaraikan dan tidak membandingkan.
Semak sendiri
Bandingkan kedua-dua teks pada idea, tujuan dan teknik dalam tiga baris pendek.
Teks A (sajak): Ayah menanam padi dengan sabar, / setiap benih menyimpan harapan.
Teks B (iklan): Kursus pertanian percuma untuk belia setiap Ahad di dewan orang ramai.
Jawapan
Idea: Teks A menghargai usaha sabar seorang petani. Teks B menawarkan peluang belajar bertani, jadi kedua-duanya berkaitan dengan pertanian.
Tujuan: Teks A membuat pembaca menghargai kesabaran ayah. Teks B menjemput belia menyertai kursus.
Teknik: Teks A menggunakan imej yang menyentuh perasaan, “setiap benih menyimpan harapan”. Teks B menyatakan fakta tentang masa, tempat dan sasaran peserta.
Ayat yang dihubungkan: “Kedua-dua teks berpusat pada pertanian, tetapi Teks A menzahirkan kasih sayang melalui imej, manakala Teks B memaklumkan pembaca tentang sebuah kursus.”
Apa yang perlu dipelajari seterusnya
Pelajaran terakhir dalam kelompok ini ialah merancang jawapan tanpa menyalin seluruh petikan. Pembina pelan karangan BM (Bahasa Inggeris) boleh membantu anda menyusun perbandingan yang lebih panjang.
Jika anda mahu seorang guru melatih anda menulis ayat perbandingan itu, lihat tuisyen Bahasa Melayu dalam talian satu lawan satu.